ภาวะกลืนลำบาก ดูแลอย่างไร

ภาวะกลืนลำบากหรือ Dysphagia คืออะไร


คืออาการสำลักเมื่อดื่มน้ำหรืออาหาร มักพบในผู้ที่กล้ามเนื้อที่ใช้กลืนมีปัญหาบีบตัวผิดจังหวะ ทำให้น้ำหรืออาหาร หลงเหลือไม่ได้กลืนลงลำคอ จนเกิดการสำลัก



ภาวะกลืนลำบาก ที่พบได้บ่อย


การกลืนลำบาก พบได้ตามความเสื่อมของร่างกายเมื่อสูงอายุขึ้น และพบมากในผู้ที่เป็นโรคเกี่ยวกับสมองและระบบประสาท โดยพบว่า ผู้ที่เป็นโรคอัลไซเมอร์ มีภาวะกลืนลำบากมากที่สุดถึง84% รองลงมาคือ โรคพาร์กินสัน 50-82% และ โรคหลอดเลือดสมองตีบหรือแตก 65%


การกลืนลำบากยังพบได้ในโรคอื่นๆที่เกี่ยวกับสมองและระบบประสาท เช่น การบาดเจ็บที่กระดูกสันหลัง กรดไหลย้อนเรื้อรัง การอักเสบหรือติดเชื้อที่หลอดอาหาร มะเร็งคอ/หลอดอาหาร โรคที่ทำให้ผิวของหลอดอาหารแข็งกระด้าง นอกจากนี้ การเจ็บป่วยเช่นมะเร็ง หรือ ยาประเภทที่ทำให้การผลิตน้ำลายลดลง ส่งผลให้ภาวะกลืนลำบากแย่ลง



หากไม่ดูแล ภาวะกลืนลำบากจะส่งผลกระทบทั้งทางกายและทางใจ


ทางร่างกาย: เพราะไม่อยากสำลัก จึงมักหลีกเลี่ยงการดื่มน้ำ หรือกินน้อยลง ทำให้ร่างกายขาดน้ำ ขาดสารอาหาร ซึ่งจะยิ่งซ้ำเติมโรคเดิมที่เป็นอยู่ น้ำหนักลด ร่างกายอ่อนแอ เสี่ยงต่อการติดเชื้อได้ง่าย โดยเฉพาะการติดเชื้อในปอดและทางเดินหายใจจากการสำลัก


ทางสังคมและจิตใจ: มักมีความกังวลในการกินข้าวร่วมกับผู้อื่น ทำให้ออกห่างจากสังคม กินอาหารคนเดียวนำไปสู่ความเศร้า หดหู่ ซึ่งจะทำให้คุณภาพชีวิตแย่ลง และมีความอยากอาหารลดลง ยิ่งจะทำให้สุขภาพโดยรวมทรุดโทรมลงไปอีก



การสังเกตอาการ


• การกลืนลำบาก มักจะเริ่มจากการกลืนน้ำไม่ได้ก่อน แล้วค่อยไล่เป็นอาหารเหลว อาหารนิ่ม และของแข็งตามลำดับ
• มีการสำลัก ไอ บ่อยๆเมื่อกลืน อาจมีอาหารหรือน้ำบางส่วนสำลักย้อนออกทางปากหรือจมูกหลังกลืน
• รู้สึกว่ามีอาหารหรือของเหลวติดในคอหรือในช่องอก
• เจ็บคอขณะกลืน
• เจ็บหรืออึดอัดในอกเมื่อกลืนหรือมีอาการแบบกรดไหลย้อน



สารเพิ่มความหนืด (Thickener) ช่วยลดการขาดน้ำ ลดการขาดสารอาหารได้


การสำลักน้ำในภาวะกลืนลำบากเป็นปัญหามากที่สุด เพราะมักพบว่า ผู้ป่วยจะลดการดื่มน้ำลงเพราะไม่อยากสำลัก ร่างกายจึงเสี่ยงต่อการขาดน้ำ โดยเฉพาะผู้สูงอายุที่มีความเสี่ยงต่อการขาดน้ำอยู่แล้ว ทำให้เสี่ยงต่อการมีภาวะไตวาย ท้องผูก ทางเดินปัสสาวะติดเชื้อ อ่อนแรง ล้มได้ง่าย ส่งผลต่อสมองและความคิด


การใช้สารเพิ่มความหนืด ซึ่งทำจากใยอาหารชนิดละลายน้ำได้ ไม่มีกลิ่น ไม่มีรส ไม่มีสี แต่จะไปทำให้น้ำ หรือซุป มีความหนืดมากขึ้นเกาะเป็นเนื้อเดียวกันทำให้กลืนลงคอได้หมด ไม่เหลือค้างไว้จึงไม่สำลัก เป็นการแก้ปัญหาการขาดน้ำได้อย่างมีประสิทธิภาพ ช่วยฟื้นฟูการกลืน และที่สำคัญเป็นการช่วยเพิ่มคุณภาพชีวิตแก่ผู้ป่วยที่มีปัญหาการกลืน ให้มีความสุข สามารถอยู่ร่วมกับสังคมได้เหมือนปกติ



การผสมสารเพิ่มความหนืด ลงในน้ำดื่ม หรือน้ำซุป


สามารถผสมจนมีความหนืดเพิ่มขึ้นได้ 3 ระดับ ดังนี้

ระดับที่ 1 ผสม 1 ช้อน ต่อน้ำ 100 มล.
จะมีความหนืดเพิ่มขึ้นเล็กน้อย น้ำจะข้นเทียบได้กับน้ำเชื่อม (Nectar-like)

ระดับที่ 2 ผสม 2 ช้อน ต่อน้ำ 100 มล.
จะมีความหนืดเพิ่มขึ้นปานกลาง น้ำจะข้นเทียบได้กับน้ำผึ้ง (Honey-like)

ระดับที่ 3 ผสม 3 ช้อน ต่อน้ำ 100 มล.
จะมีความหนืดเพิ่มขึ้นมาก น้ำจะจับตัวเทียบได้กับพุดดิ้ง หรือ โยเกิร์ต (Pudding-like)

แนะนำปรึกษาแพทย์ หรือ นักกิจกรรมบำบัด สำหรับระดับความหนืดที่เหมาะสมกับผู้ป่วยแต่ละราย



สารเพิ่มความข้นหนืด จาก Nestle Health Science


ที่เนสท์เล่ เราวิจัยและพัฒนาสารเพิ่มความหนืด ที่ละลายง่าย ไม่มีสี ไม่มีรส ไม่มีกลิ่น จึงผสมกับเครื่องดื่มได้หลากหลาย โดยไม่ทำให้รสชาติของเครื่องดื่มเปลี่ยนไป สามารถใช้ผสมน้ำเปล่า หรือ ซุป ได้ตามต้องการ ปรับความหนืดได้ 3 ระดับ ใช้ดูแลผู้ที่มีภาวะกลืนลำบาก เพื่อฟื้นฟูการกลืน เพิ่มคุณภาพชีวิตให้ดีขึ้นได้ ผลิตจากประเทศเยอรมัน ให้คุณมั่นใจได้ในสินค้าคุณภาพจากเนสท์เล่



 



รีซอร์ส ทิคเค่น อัพ เคลียร์ เป็นวัตถุเจือปนอาหาร (Food Additive) ใช้สำหรับปรับความข้นหนืด ปราศจากสี รสและกลิ่น จึงไม่มีผลต่อสี รสชาติหรือกลิ่นของอาหารหรือของเหลวที่ผสม ใช้ได้ทั้งการชงแบบร้อนและเย็น

รีซอร์ส ทิคเค่น อัพ เคลียร์ ใช้ง่ายเนื่องจากละลายได้เร็ว ไม่จับตัวเป็นก้อน และคงสภาพไม่คืนรูป พร้อมใช้หลังผสมแล้ว


วิธีสั่งซื้อ



สั่งซื้อออนไลน์ สั่งซื้อออนไลน์


  • ร้านขายยา ฟาสซิโน
      

     



  • สั่งซื้อทางโทรศัพท์

    02-657-8582
    ในวันและเวลาทำการปกติ
    (ส่งถึงบ้านฟรีเมื่อซื้อครบ 1,000 บาท)



  • สนใจซื้อจากร้านขายยา

    รายชื่อร้านขายยาที่ขาย


  • วิธีการรักษาภาวะกลืนลำบาก


    1. ปรับอาหาร เพื่อการฝึกกลืน โดยควรให้มีการประเมินระดับความสามารถการกลืนและเลือกชนิดอาหารที่ให้เหมาะสม ตามเป้าหมายการรักษา
    2. การออกกำลังกายกล้ามเนื้อที่ใช้ในการกลืน เช่นการออกกำลังกายกล้ามลิ้น คอ
    3. การกระตุ้นการรับความรู้สึก เพื่อให้เกิดกลไกการกลืน ทั้งทางกายภาพและการใช้ยา
    4. ใช้เทคนิคและอุปกรณ์ช่วยกลืน เพื่อให้กลืนได้อย่างปลอดภัย
    5. การดูแลสุขภาพช่องปาก เพื่อไม่ให้เกิดการติดเชื้อในช่องปาก




    ข้อมูลอ้างอิง:
    1. รศ.พญ.ปิยะภัทร เดชพระธรรม. ปัญหาการกลืนในผู้สูงอายุ .2556 . เวชศาสตร์ฟื้นฟูสาร 23(3): 73-80
    2. http://www.strokeassociation.org/STROKEORG/LifeAfterStroke/RegainingIndependence/ CommunicationChallenges/Difficulty-Swallowing-After-Stroke-Dysphagia_UCM_310084_Article.jsp
    3. Julie AY Cichero, Thickening agents used for dysphagia management: effect on bioavailability of water, medication and feelings of satiety. 2013 Nutr J: 12:54